🗓️ Wygasanie opcji (OPEX) i rebalancing na koniec miesiąca

Są dni, w których cena porusza się dziwnie, mimo że w kalendarzu nie ma żadnych danych. Często to nie makro, tylko mechanika rynku: wygasanie opcji i przeważanie portfeli przez duże fundusze. Warto znać te daty, bo zmieniają zachowanie ceny, szczególnie na zamknięciu.

Co to jest

OPEX (od options expiration) to dzień wygasania opcji. Standardowe miesięczne opcje na akcje i indeksy w USA wygasają w trzeci piątek miesiąca. Dziś istnieją też opcje wygasające każdego dnia, ale miesięczny OPEX nadal skupia bardzo dużo otwartych pozycji.

Cztery razy w roku, w trzeci piątek marca, czerwca, września i grudnia, wygasają jednocześnie opcje i kwartalne kontrakty terminowe na indeksy (także YM i MYM). To tzw. potrójne wygasanie. Kontrakty kwartalne rozliczają się wtedy według ceny z otwarcia sesji, a traderzy przechodzą na kolejną serię zwykle około tydzień wcześniej. Tego samego dnia po zamknięciu wchodzą w życie kwartalne zmiany w składzie i wagach indeksu S&P 500.

Rebalancing na koniec miesiąca i kwartału to przeważanie portfeli przez fundusze emerytalne i inne instytucje, które muszą trzymać stałe proporcje akcji i obligacji. Jeśli akcje mocno urosły, a obligacje nie, fundusz sprzedaje część akcji. Jeśli odwrotnie – dokupuje.

Najważniejsze momenty to otwarcie 15:30 PL i zamknięcie 22:00 PL. Około 21:50 PL giełda podaje informację o nierównowadze zleceń na zamknięcie. W okresach zmiany czasu (marzec i przełom października z listopadem) to godzinę wcześniej.

Jak to czytać

  • Data OPEX – trzeci piątek miesiąca, z kwartalnymi dniami jako najważniejszymi.

  • Duże poziomy opcyjne – okrągłe poziomy indeksu, na których jest dużo otwartych opcji. Przed wygaśnięciem cena często krąży wokół nich.

  • Kierunek przeważania na koniec miesiąca – zależy od tego, jak akcje zachowały się w tym miesiącu względem obligacji. Analitycy publikują szacunki, ale to tylko przybliżenie.

  • Nierównowaga na zamknięcie – informacja o przewadze zleceń kupna lub sprzedaży na zamknięcie.

Pułapka: wiele treści w internecie przypisuje opcjom magiczną moc. Wpływ opcji jest realny, ale nie przewidzisz z niego dokładnej ceny zamknięcia.

Dlaczego rynek na to reaguje

Sprzedawcy opcji, zwykle duzi animatorzy rynku, zabezpieczają swoje pozycje, kupując lub sprzedając akcje i kontrakty. Gdy cena zbliża się do poziomu z dużą liczbą opcji, to zabezpieczanie może hamować ruchy: kupują przy spadkach i sprzedają przy wzrostach. Cena zachowuje się wtedy jak przyklejona do poziomu. Po wygaśnięciu te pozycje znikają i rynek może ruszyć swobodniej, czasem w kolejnych dniach.

Rebalancing działa prościej: to duże zlecenia wynikające z regulaminu funduszu, a nie z opinii o rynku. Mogą przesunąć cenę w ostatniej godzinie sesji bez żadnego newsa.

Co to znaczy dla daytradera

Przykład: trzeci piątek czerwca, w kalendarzu żadnych danych. MYM przez większość dnia porusza się w wąskim zakresie wokół okrągłego poziomu. O 21:50 PL pojawia się informacja o dużej nierównowadze po stronie sprzedaży. Ostatnie minuty przynoszą gwałtowny ruch i bardzo wysoki wolumen. Na wykresie wygląda to jak ważne wydarzenie, a jest to mechanika zamknięcia.

Na co patrzę na live:

  1. Czy jest OPEX lub koniec miesiąca – zaznaczam to rano w planie dnia.

  2. Czy cena „lepi się” do okrągłych poziomów – w takie dni wybicia częściej wracają.

  3. Wolumen na zamknięciu – nietypowo duży nie musi oznaczać nowego trendu.

  4. Rolowanie kontraktów – w tygodniu przed kwartalnym wygaśnięciem płynność przechodzi na nową serię. Sprawdź, na której serii jest główny wolumen.

Typowy błąd: interpretujesz ruch na zamknięciu w dzień OPEX lub ostatni dzień miesiąca jako zapowiedź kierunku na kolejny dzień.

W skrócie

  • Miesięczne opcje wygasają w trzeci piątek, kwartalnie razem z kontraktami na indeksy.

  • Zabezpieczanie opcji może przyklejać cenę do dużych poziomów przed wygaśnięciem.

  • Rebalancing funduszy na koniec miesiąca i kwartału to przepływ mechaniczny, nie opinia.

  • Ostatnie minuty przed 22:00 PL w takie dni potrafią mieć nietypowy wolumen i ruch.

Daty OPEX i ostatnie dni miesiąca warto mieć zaznaczone obok danych z paska „📅 Dane z USA i Fed dziś”.